Op zaterdag 11 juli gaan we weer op bedevaart naar Steyl, het moederhuis van onze paters SVD.

Op 8 September 1875 stichtte Arnold Janssen in Steyl het eerste Duitse Missiehuis. Daarvoor moest hij naar Nederland komen, want vanwege de 'Kulturkampf' mochten in Duitsland geen kloosters bestaan. "In een tijd waarin zoveel ten gronde gaat, moet iets nieuws ontstaan!" zei Arnold Janssen. 34 Jaar lang zou hij zijn Gezelschap , het "Gezelschap van het Goddelijk Woord" leiden. Vrouwen sloten zich aan bij deze beweging en stichtten met hem in 1889 de Missiezusters en in 1895 de Aanbiddingszusters van Steyl.

We kunnen deze drie kloosters bezoeken.
Ook het missiemuseum, de botanische tuin en het park zijn zeker een bezoek waard.

Ook houden we samen een gebedsmoment in één van de kerken van het missiehuis.

Opgave via info@augustinusparochiebreda.nl.

Uw inschrijving is definitief als u 35 euro hebt overgemaakt op rekening
NL09 RABO 0117 7541 10 t.n.v. Augustinusparochie Breda onder vermelding van Steyl.

Catechese

Op 16 en 23 april, 7 en 21 mei vinden vier bijeenkomsten plaats over Het Onze Vader in de kerk van OLV Tenhemelopneming in Prinsenbeek van 19.15-21.00 uur. Aanmelden: alphaphmm@parochiemariamagdalena.nl

Over het Onze Vader

Wat bid ik dan eigenlijk?

Bidden komt voor in alle culturen en op allerlei manieren. Elke mens bidt, zelfs zonder zich er van bewust te zijn. Christenen bidden dus ook. Jezus reikt het Onze Vader aan om te bidden. Het heeft een reden waarom Jezus precies die woorden kiest waaruit het Onze Vader is opgebouwd. Wanneer je er langer bij stilstaat ontvouwt zich een wereld aan betekenissen die schuil gaan achter dit gebed. Bovendien ligt er een verband tussen het bidden van het Onze Vader en de dingen die je doet of nalaat. In vier bijeenkomsten gaan we hier op in.

Naast uitleg is er – in afwisseling – volop ruimte voor uitwisseling en verwerking en muziek. Klik hier om een indruk te krijgen van de bijeenkomsten: https://www.youtube.com/watch?v=-KMd2SRtoWY 

Deze catechese is een herhaling van enkele jaren geleden.
Maar mocht u het nog eens willen horen dan bent u van harte welkom!

We naderen het hoogtepunt van de viering. Van de feestzaal hebben we – blijvend in de beeldspraak van de vorige afleveringen – het ‘heilige der heilige’ betreden.

Gaven

Het tweede hoofddeel, de viering van de eucharistie, wordt voorbereid met het aandragen van de gaven van brood en wijn. De geloofsgemeenschap sluit hierbij aan bij de gave in de collecte. Dit gaat terug op het begin van de kerk, toen gelovigen geld en andere giften meebrachten om te kunnen verdelen onder de armen en behoeftigen en voor de kerk als geheel.

Verheft uw hart

Opnieuw gaan we staan bij de uitnodiging ‘bidt broeders en zusters…’. Vervolgens bidt de voorganger over de (bijeengebrachte) gaven om daarna de Grote Lofprijzing (prefatie) uit te spreken. Het gaan staan wordt nog eens extra onderstreept met de woorden ‘verheft uw hart’ en ons antwoord ‘wij zijn met ons hart bij de Heer’. We kunnen niet anders: je hart verheffen tot God breng je met je lichaam tot uitdrukking in het gaan staan voor onze God. ‘Heilige Vader, machtige en eeuwige God, om heil en genezing te vinden zullen wij U danken, altijd en overal’. Dat zijn prachtige indrukwekkende woorden waarmee we de Heer prijzen. Dit mondt uit in het ‘heilig, heilig’.

Aanraakbaar

Hierna bidt de priester het eucharistisch gebed waarin brood en wijn worden tot lichaam en bloed van Christus. Dit is een bijzondere gave van God aan de Kerk, aan ons. Een geheim dat we nooit helemaal zullen doorgronden. Christus komt ons nu aanraakbaar nabij. Als blijk van eerbied, dankbaarheid, nederigheid en overgave knielen we. Waar dat niet mogelijk is, of wie dat niet kan blijft staan. Wanneer achtereenvolgens tijdens de consecratie Brood (= Christus’ lichaam) en Wijn (= Christus’ bloed) worden getoond herinneren we ons de woorden van de apostel Tomas: ‘mijn Heer en mijn God’ (Johannes 20,28).

‘Door Hem en met Hem en in Hem…’

In Nederland zijn wij gewend om de woorden ‘Door Hem en met Hem en in Hem…’ samen uit te spreken. Toch is dit gebed voorbehouden aan de priester. Laten we dat ook aan Hem over. Sluiten we daarna wel samen hardop af met ‘Amen’. Amen wil zeggen: wij onderschrijven alles wat de voorganger in dit gebed heeft uitgesproken. Wij zijn het er mee eens.

Christus Zelf ontvangen

Vervolgens gaan we staan om samen het Onze Vader uit te spreken en elkaar vrede toe te wensen. We blijven staan totdat we de Hostie hebben ontvangen. Wie gedoopt is en gelooft dat Jezus Christus werkelijk aanwezig is in het H. Brood, is uitgenodigd om Hem te ontvangen in de H. Communie. Daarna knielen we (als dat kan) om persoonlijk met Jezus te bidden.

Gebed na de communie

Nadat de overgebleven gaven naar het tabernakel zijn gebracht nodigt de priester uit om voor te gaan in het Gebed na de communie. Het is het afsluitende gebed van wat ieder persoonlijk heeft uitgesproken tot onze Heer. Het is dus van ons samen. Daarom gaan we staan. Hierna verlaten we bij wijze van spreken het ‘heilige der heilige’.

Slotritus

Het feest is afgelopen. Maar voor het zover is worden we met een laatste groet uitgeleide gedaan – uitgezwaaid, om in de beeldspraak te blijven. We buigen het hoofd en staande ontvangen we de zegen en worden heen gezonden (wegzending) om in het leven van alle dag het woord dat we hebben gehoord uit te dragen in wat we doen en zeggen. Na het ‘gaat in vrede heen’, kunnen we niets anders dan volmondig uit de diepte van ons hart en met vreugde antwoorden: ‘wij danken God’.

Tot besluit

In vier aflevering van dit parochieblad hebben we geprobeerd uit te leggen waarom we staan, buigen, zitten, knielen. We zijn evenmin uitputtend geweest. Er is nog zoveel meer te vertellen over het vieren van liturgie. Laat ons weten wat je vragen zijn en dan kunnen we er een volgende keer aandacht aan besteden. Wij wensen je inspirerende vieringen toe.

Han Geppaart, pastoraal werker

In het vieren van de liturgie zijn we bij het eerste grote hoofddeel aangekomen: Dienst van het woord. In de beeldspraak van de vorige keer: we bevinden ons in de feestzaal.

Horen en luisteren

We kunnen nu gaan zitten. Zitten is een basishouding om te rusten, maar meer nog om te luisteren. Denk aan Maria, die gezeten aan de voeten van de Heer, luisterde naar zijn woorden (Lucas 10,38). Door te lezen in de Schrift geven wij aan God de ruimte om tot ons te spreken. Hij doet dat door de stem van de lector te ‘lenen’. Daarom eindigen de lezingen altijd met ‘Woord van de Heer’. De lector die tussen de gelovigen in de kerk zit, treedt naar voren, buigt voor het altaar en neemt het lectionarium. In dat naar voren treden vertegenwoordigt de lector de hele geloofsgemeenschap. Namens hen leest hij uit de heilige Schrift.

Alleluia

Wanneer het evangelie wordt voorgelezen dan is het Jezus die spreekt. Hij leent de stem van de diaken of priester. Buiten de veertigdagentijd wordt het evangelie voorafgegaan met een Alleluia. Dit Alleluia – dat letterlijk betekent ‘prijs de Heer’ – is een welkomstgroet aan Christus die in het evangelie tot de geloofsgemeenschap gaat spreken. Bij een welkom ga je uit eerbied staan. Niet pas als het evangelie wordt voorgelezen, maar al bij de eerste klanken van het Alleluia.

Hoofd-mond-hart

Dan volgt nog een klein ritueel dat het verlangen naar dat spreken uitdrukt. Op de woorden van de voorganger ‘Lezing uit het heilig evangelie volgens…’, antwoorden we met de vreugdevolle uitroep: ‘Lof zij U, Christus’. Daarbij maken we een klein kruisje op het voorhoofd, de mond en de borst, ter hoogte van ons hart. Waarom? Opdat het Woord van God in ons hoofd mag zijn, op onze lippen en in ons hart.

Voor jou

De voorganger leest nu het evangelie voor, maar je weet dat je tegenover Jezus staat die jou toespreekt. Hij heeft een woord voor de gemeenschap waartoe je behoort, maar misschien ook wel voor jou persoonlijk. Welk woord of welke passage raakt jou? De diaken of priester besluit met nogmaals te benadrukken dat het is het ‘Woord van de Heer’. We kunnen niet anders antwoorden dan: ‘Wij danken God’.

Vertrouwelijk gesprek

Hierna gaan we zittende het woord overdenken. De homilie – dat is een Grieks woord – door de priester uitgesproken, helpt daarbij. Homilie betekent eigenlijk: vertrouwelijk met elkaar spreken zoals vrienden dat doen, van hart tot hart. Soms wordt een diaken of pastoraal werk(st)er gevraagd de Schrift te overwegen.

Instemming

Vervolgens gaan we staan, om staande tegenover God in te stemmen met de woorden die tot ons gesproken zijn, die we overwogen hebben en de geloofswaarheden – opgeschreven in de geloofsbelijdenis – in herinnering te brengen en uit te spreken.

Gebed van de gelovigen

In het vervolg hierop geeft God ruimte om onze noden en vragen bij Hem neer te leggen. Tot circa de 6^e eeuw was dit normaal. Daarna is het verloren gegaan. Het Tweede Vaticaans Concilie heeft dit hersteld. De geloofsgemeenschap spreekt haar voorbede uit bij monde van een vertegenwoordiger: de lector. Het is het gebed van de gelovigen, dus van ons, vandaar dat we blijven staan.

Het eerste hoofddeel van de viering is nu afgesloten. Volgende keer gaan we verder met het tweede hoofddeel: de dienst van de eucharistie. Daarvoor – in de beeldspraak – ‘betreden we de heilige ruimte’.

Han Geppaart, pastoraal werker

In verband met verschillende bijeenkomsten met maaltijden zijn we voor de Michaelkerk op zoek naar een vriezer/vrieskistje.

Heeft u er misschien nog een staan, die niet gebruikt wordt?

Van harte welkom.

Graag reactie naar michael@augustinusparochiebreda.nl of 076 5219087 (ma,wo,vr tussen 10-12 uur)

Wanneer koning Willem Alexander de ruimte binnenkomt waar hij de troonrede gaat uitspreken gaat iedereen staan op de aankondiging: ‘de kóning’. Waarom doen we dat? Uit respect, eerbied? Hoe zit dat in onze liturgie?

Vier onderdelen

Onze zondagse liturgieviering bestaat grofweg uit twee hoofddelen met een kop en een staart. Het eerste hoofddeel is de dienst van het woord. Hierin lezen we uit het Oude en Nieuwe Testament en overwegen hetgeen we hebben gehoord: God spreekt tot ons. Het tweede hoofddeel is de feitelijke eucharistie. We danken God voor zijn grote daden aan ons verricht: centraal de kruisdood en verrijzenis van zijn Zoon Jezus Christus, waardoor wij van zonden worden bevrijd. Deze beide delen worden voorafgegaan door een opening en daarna met een afsluiting. De hele viering bestaat dus uit vier onderdelen.

Herinnering

In veel kerken zie je bij de ingang van de kerk wijwaterbakjes. Soms zijn ze gevuld met wijwater maar vaak zijn ze dat helaas niet. Wanneer je bij binnenkomst je hand doopt in wijwater en daarmee een kruisteken maakt herinner je jezelf eraan dat je gedoopt bent: jouw leven is onlosmakelijk verbonden met Jezus Christus en je hoort bij de Kerk. Je bent lid van deze geloofsgemeenschap.

Opening

Veel mensen hebben het idee dat ze zelf bepalen wanneer en waarom ze naar de kerk gaan. Dat klopt ook. Toch is het God die de mens – jou – uitnodigt om naar Hem toe te komen. Hij brengt ons samen in de viering. Christus heeft ons gevraagd steeds samen te komen en het brood te breken en te delen tot zijn gedachtenis. Het is ons vrije besluit op die uitnodiging in te gaan. Zodra de bel klinkt gaan wij dus staan: wij begroeten onze God die ons hier samenbrengt. Wij drukken er ook ons respect mee uit. De voorganger (priester) met de misdienaars gaan nog verder: zij buigen voor het altaar. Buigen is een vorm van begroeting, nederigheid en ook gehoorzaamheid. En juist het altaar is de plaats waar de Heer zal verschijnen onder de gedaanten van brood en wijn. Staande maken we een kruisteken als verbinding met God door Christus.

Heer, ontferm U

Daarna blijven we staan want ‘we bevinding ons nog in het voorportaal’. We moeten bij wijze van spreken onze jas nog uittrekken en onze voeten met al het vuil van de straat nog vegen. Dat doe je staande. Daarom blijven we ook staan tijdens de schuldbelijdenis. We brengen heel wat mee naar deze viering: dankbaarheid, maar ook vragen en onze eigen zonden en tekort schieten. Zeg maar het vuil dat aan ons kleeft. Dat wordt zichtbaar juist als we tegenover onze Heer staan. Dat maakt ons nederig en het voelt niet goed om dan te gaan zitten: Heer, ontferm U.

Eer aan God

Vervolgens mag de vreugde ons overspoelen, want de Heer vergeeft. Hij geeft nieuwe kansen door Jezus. Vandaar dat we blijven staan als de lofzang (gloria) wordt gezongen/gebeden: voel je de blijheid in je hart? Eer aan God in den hoge. In de beeldspraak hebben we het voorportaal verlaten en staan nu in de centrale hal die ons verder leidt.

Laat ons Bidden

Tenslotte vragen we God door Jezus of Hij ons hart toegankelijk wil maken voor wat Hij tot ons wil zeggen. De voorganger zegt ‘laat ons bidden’. Het is dan even stil. Iedereen kan nu zelf iets zeggen tegen God. Dat is heel persoonlijk. Daarna bidt de voorganger het openingsgebed. Hij neemt al die persoonlijk uitgesproken gebeden op in één gebed. Dan kun je toch niet gaan zitten? Dus blijven we ook tijdens dit gebed staan. In de beeldspraak staan we op de drempel van de feestzaal waar het woord gaat klinken. Daarover in de volgende bijdrage.

Han Geppaart, pastoraal werker

Ik herinner me van vroeger een anekdote over een joods jongetje dat een katholieke viering had bezocht. Ik vermoed zelfs dat het een viering was van vóór de vernieuwing door het Tweede Vaticaans Concilie. Het jongetje beschrijft de eindeloze hoeveelheid bewegingen en rituelen. Waar hij overigens helemaal niets van begreep. Onze katholieke liturgie is nog steeds rijk aan betekenisvolle handelingen en bewegingen. Toch hebben velen vaak niet door waarom we wat en hoe doen in de viering. In de komende afleveringen van dit parochieblad gaan wij er op in.

Buigen

Een voorbeeld als introductie: de voorganger buigt voor het Evangeliarium (dit is het boek waarin alleen de evangelielezingen van de zondagen staan) of de lector buigt voor het Lectionarium (dat is het boek waarin alle lezingen van de zondagen staan). Buigt hij/zij voor een boek of waar het boek naar verwijst: het Woord van God – het woord, dat God tot ons spreekt in de lezingen die in dat boek staan? Doe je dat uit respect en eerbied, of omdat het nu eenmaal zo moet? Buig je diep of geef je een klein knikje? Wat beleef je daar zelf bij?

Liturgie

Dit soort vragen spelen een rol in het vieren van liturgie. De liturgie is een uitdrukking van ons geloof: hoe ervaren wij het leven, hoe kijken we aan tegen God, hoe denken we over de mens, de natuur, de wereld, de toekomst, enzovoort. Onze diepste emoties, religieuze gevoelens en ervaringen worden er in verwoord. Daarom is onze liturgie vol aan rituelen, bewegingen en houdingen. Niet alleen je verstand, maar ook je hart, ja, je hele lijf is er bij betrokken. Al die bewegingen drukken uit onze dankbaarheid, eerbied, respect, vreugde, verdriet, spijt, inkeer, nederigheid, aanbidding, onmacht, en ga zo maar door.

Onontbeerlijk

Rituelen ontstaan in de geschiedenis en soms worden die ook vastgelegd. Dat kan een negatieve bijklank hebben: sleur, routine, slijtage. Toch zijn al die rituele ‘gewoonten’ onontbeerlijk. Iemand die een maaltijd bereidt hoeft zich gelukkig niet af te vragen of je het vlees vóór de soep zult opdienen of de vis ná de pudding. Onbewust wordt een vastgestelde rite gevolgd. Tegelijkertijd geeft dit veel meer vrijheid om een evenwichtig en harmonieus menu samen te stellen. Gelukkig hoeven we dus ook niet elke zondag de eucharistieviering uit te vinden.

Liturgische boeken

In de Katholieke Kerk zijn al die rituelen en bewegingen vastgelegd in liturgische boeken. Dat is heel praktisch. Juist omdat we met velen de liturgie vieren voorkom je op die manier subjectiviteit en wanorde en ‘we doen maar een dotje’. Door goed met elkaar af te spreken hoe je viert, houd je gevoel en affectiviteit niet tegen, maar kanaliseer je ze. Er wordt gewaakt dat een viering niet vervalt tot sentiment, tot gevoelscultuur, tot louter romantiek. Een andere bijkomstigheid: kom je in een vreemde kerk, dan zul je je veel sneller thuis voelen wanneer rituelen en handelingen herkenbaar zijn, dus zoals in je eigen kerk.

Identiteit

In grote lijnen zal in de loop der tijd de eucharistie met de bijbehorende symbolen niet veranderen. Dat geldt ook voor het doopsel. Deze zijn zó fundamenteel: ze bepalen onze christelijke identiteit.

Toch zijn er in de liturgie nog volop rituelen en gebruiken die in de loop der tijd wel eens worden bijgesteld. Het Tweede Vaticaans Concilie heeft grote aanpassingen in de liturgie doorgevoerd die veel meer passen in onze tijd. De hele ritus werd vereenvoudigd en bijvoorbeeld het gebed van de gelovigen, de voorbede, werd opnieuw ingevoerd. Ook kwamen er dialogen tussen priester en gelovigen, waardoor de betrokkenheid van de gelovigen in de viering groter werd. Zo kunnen dus tradities aangepast worden.

Met je hele body

Er werd al even het gevaar aangestipt van slijtage. Als je een handeling of ritueel gaat uitvoeren om de handeling zelf, dan vergeet je waarvoor deze is bedoeld. In plaats van een bron van vrijheid wordt het ritueel een vorm van knechting: het wordt je opgelegd. Je móét het doen! Het kan zelfs scrupuleus worden: je precies houden aan een exacte uitvoering. Je doet een handeling alleen nog maar uiterlijk zonder dat je er met je hele body in investeert. Elk gebaar, zitten, staan, buigen, handen spreiden, verliest zo zijn zeggingskracht. Het is dus zinvol om regelmatig aandacht te geven waarom we nu al die handelingen en bewegingen doen en op welke manier. Dat helpt ons om onze gevoelens daarin uit te drukken. Wij zijn er niet om onszelf, maar wij staan voor onze God. Hij heeft ons immers samengeroepen.

In de volgende bijdragen (deel 2 in de Nieuwsbrief van 5 februari) gaan we concreet in op bewegingen/houdingen tijdens het vieren van de liturgie.

Han Geppaart, pastoraal werker

Dit schooljaar organiseert het Bisdom Breda samen met lokale parochies gezinsdagen.
Alle gezinnen zijn van harte welkom, ook alle een-oudergezinnen!

We komen samen als leerlingen van Jezus die met elkaar willen groeien in geloof. Op het programma staat geloofsverdieping, een Eucharistie en/of gebedstijd, samen eten en met elkaar iets actiefs doen. Voor de kinderen is er een eigen programma.

Data:

• 22 maart 2026 van 11.00-18.00 in de Catharina Parochie in Oosterhout.
• 11 juli 2026 van 10.00 – 18.00 in de strandkerk van Cadzand-Bad.

Aanmelden kan zeker al: https://bisdombreda.nl/agenda/gezin/

Vermeld welke data u komt en vermeld de namen en leeftijden van de kinderen.